Gestel en De Smet

Kleurrijke vriendschap

24 april – 13 september 2026

Stedelijk Museum Alkmaar toont de kleurrijke vriendschap tussen de grootmeester van het Vlaams expressionisme Gustave De Smet en Leo Gestel, een van de belangrijkste vernieuwers van de Nederlandse kunst. De tentoonstelling laat zien hoe hun levens innig met elkaar verweven raken en hoe zij elkaar zowel kunstzinnig als persoonlijk beïnvloeden. Een verhaal over vriendschap in zowel lichte, als donkere levensperiodes. 

Een artistieke uitwisseling 

In 1914 vlucht de Vlaamse kunstenaar Gustave De Smet (1877–1943) vanwege het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog naar Nederland. Hij sluit daar al snel vriendschap met Leo Gestel (1881–1941), die hem introduceert in de Amsterdamse kunstwereld. Dit markeert het begin van een intensieve artistieke uitwisseling. De Smet verandert in deze periode sterk van stijl, onder invloed van Gestel en de kunstenaars van de Bergense School. 

De kunstenaars inspireren elkaar voortdurend. De Smet neemt vernieuwende elementen over uit Gestels werk en omgekeerd laat Gestel zich later beïnvloeden door de thematiek en stijlkenmerken van De Smet. 

Grenzeloze vriendschap 

In 1922 scheiden de wegen van de kunstenaars voor enkele jaren: De Smet keert terug naar Vlaanderen en Gestel vertrekt voor een lange reis door Duitsland en Italië. In 1925 is het Gestel die vanwege een huwelijkscrisis zijn toevlucht elders zoekt. Van 1925 tot 1927 verblijft hij in Vlaanderen bij De Smet, waar hun artistieke uitwisseling opnieuw opleeft. 

De brieven tussen de kunstenaars getuigen van een langdurige en diepgaande vriendschap. Deze warme en kleurrijke band is door de hele tentoonstelling voelbaar. Veelzeggende combinaties van hun werken worden ondersteund door de correspondentie die zij uitwisselden. De tentoonstelling laat zien hoe de vriendschap hun kunst beïnvloedt en neemt de bezoeker mee in het tumultueuze leven van twee kunstenaars die elkaar blijven steunen tijdens de hoogte- en dieptepunten van hun bestaan. 

Publieksactiviteiten 

Naast de tentoonstelling verschijnt een uitgebreide, rijk geïllustreerde catalogus, geschreven door gastconservator Kees van der Geer. Ook is er een audiotour ontwikkeld door spoken word-artiesten Sjaan Flikweert en Jorgen Unom. Bezoekers kunnen bovendien zelf aan de slag met het schrijven van een haiku bij de schrijftafel: een verstilde plek om indrukken te verwerken in Japanse poëzie. 

Praktische informatie 

De tentoonstelling opent op 24 april 2026 en is tot en met 13 september 2026 te bezoeken.

De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door het Jaap Harten Fonds, het Cultuurfonds, VVNK1900 en de Gravin van Bylandt Stichting. Speciale dank gaat uit naar The Phoebus Foundation. 

Kring Bergense School

Wilt u niet alleen kijken, maar ook betrokken zijn? 
Word vóór 24 april onderdeel van de Kring Bergense School en ontvang een uitnodiging voor de feestelijke opening van de tentoonstelling. 

Daarnaast bent u welkom bij de exclusieve conservatorlezing op donderdagavond 28 mei, speciaal voor Kringleden. Lees meer informatie over de Kring Bergense School via onderstaande knop.