Geplaatst: 10 oktober 2025

Stedelijk Museum Alkmaar viert 150 jaar met geschenk aan de stad 

Zeldzame panelen van Meester van Alkmaar toegevoegd aan de collectie 

Alkmaar, 10 oktober 2025 – Stedelijk Museum Alkmaar viert dit jaar zijn 150-jarig bestaan en behoort daarmee tot de oudste stedelijke musea van Nederland. Het jubileum krijgt een extra feestelijk karakter dankzij een bijzondere nieuwe aanwinst: twee vroeg-zestiende-eeuwse panelen van de Meester van Alkmaar met vier vrouwelijke heiligen. Met deze aankoop gaat een lang gekoesterde wens van het museum in vervulling: een werk van deze kunstenaar toevoegen aan de collectie. De panelen zijn vanaf 15 oktober te zien in de tentoonstelling Allemaal Alkmaar. 

 
Meester van Alkmaar,  De heiligen Agatha en Lucia en De heiligen Cecilia en Margaretha,  
circa 1501, Olieverf op paneel. 

Ontmoet de Meester van Alkmaar 

Werken van de mysterieuze Meester van Alkmaar zijn uiterst zeldzaam en verschijnen zelden op de markt. Zijn oeuvre omvat ongeveer twaalf schilderijen, waarvan er slechts zes in Nederlandse openbare collecties aanwezig zijn. Hij ontleent zijn naam aan De Zeven Werken van Barmhartigheid in de collectie van het Rijksmuseum, dat lange tijd hing in de Grote of Sint-Laurenskerk en geldt als een van de meest iconische werken uit de Alkmaarse geschiedenis. Met de aankoop van de twee panelen met vier vrouwelijke heiligen voelt het alsof de Meester van Alkmaar weer terugkeert naar de stad. 

De twee panelen, onlangs verworven op een veiling, behoren tot de meest aansprekende en kwalitatief sterkste werken van de Meester van Alkmaar. Op de panelen zijn vrouwelijke heiligen te zien in een kloostertuin met exotische vogels en een heuvelachtig landschap. Elke heilige is herkenbaar aan een attribuut: Cecilia bleef zingen voor God en is verbeeld bij een orgel, Margaretha trotseerde een draak, Lucia heeft vuur in haar hand en gaf haar rijkdom weg en Agatha werd zwaar gemarteld – op het schilderij is haar afgesneden borst in een tang te zien. 

Vier vrouwen, een krachtig verhaal 

“Het onderwerp van de panelen is aansprekend voor zowel middeleeuwse gelovigen als hedendaagse museumbezoekers: vier vrouwen die moedig vasthouden aan hun geloof. Hun verhalen over standvastigheid en trouw aan God inspireerden destijds, en zijn ook vandaag de dag nog steeds relevant.” vertelt conservator Tristan Schiff. 

Absolute publiekslievelingen 

De verwachting is dat deze werken absolute publiekslievelingen worden. De kunstenaar besteedde veel aandacht aan details: de draak, het orgel en het geschilderde brokaat van de jurken zijn prachtig uitgewerkt. De levendige kleuren en decoratieve elementen zoals de vogels en de kloostertuin spreken sterk tot de verbeelding. 

Er gaat een enorme vertelkracht uit van de panelen. Dit biedt het museum de kans om in te gaan op de relatie tussen mens en geloof in de late middeleeuwen, en specifiek de rol van vrouwen daarin uit te lichten. 

Hiermee geeft het museum op zijn verjaardag een bijzonder cadeau aan bewoners en bezoekers van de stad. Vanaf 15 oktober bewonder je de Meester van Alkmaar zelf. Plan je bezoek via stedelijkmuseumalkmaar.nl 

Met dank aan 
Deze aankoop is mogelijk gemaakt dankzij de steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Themafonds Middeleeuwen en Renaissance en haar VriendenLoterij Aankoopfonds), het Mondriaan Fonds (het publieke fonds voor beeldende kunst en cultureel erfgoed in Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk) en de Vrienden van Stedelijk Museum Alkmaar. 

Noot voor redactie, niet voor publicatie 

Voor meer informatie, beeldmateriaal of vragen neemt u contact op met  
Veerle van de Laar via pers@museumalkmaar.nl of 072-5489789.   
Stedelijk Museum Alkmaar, Canadaplein 1, 1811 KE Alkmaar