BROCHURE - NIET VOOR PUBLICATIE

Voor het stellen van een vraag over de tentoonstelling, het informeren naar de kosten van een deelproject of het doen van een donatie kunt u een e-mail sturen naar museum@alkmaar.nl 

Hieronder kunt u de sponsorbrochure downloaden. Wilt u liever een Engelse versie? Stuurt u ons dan een e-mail.

PERSBERICHT

Van 27 april t/m 18 augustus 2013 presenteert Stedelijk Museum Alkmaar een groot overzicht van de schilderkunst van de Bergense School kunstenaars Piet en Matthieu Wiegman. Landschappen, portretten, stillevens en reisimpressies trekken voorbij in dit indrukwekkende dubbelportret. Het is tevens de openingstentoonstelling van de nieuwe tentoonstellingszaal. De broers Wiegman speelden begin twintigste eeuw een belangrijke rol binnen het modernisme en stonden aan de wieg van de Bergense School (1914-1920). Niet eerder zijn de oeuvres van de broers samen gepresenteerd. In de tentoonstelling zijn de overeenkomsten tussen beide kunstenaars te zien, maar ook de grote verschillen in werk en opvatting. Bijzonder is het grote aantal schilderijen uit particuliere collecties; prachtige stukken die nu tijdelijk gezamenlijk te zien zijn.

Uit een artistieke familie
Het katholieke gezin Wiegman telde vijf kinderen. Behalve Piet en Matthieu was ook broer Jan artistiek begaafd. Hij zou uitgroeien tot bekend graficus. De kinderen groeiden op onder zware omstandigheden. Piet (1885-1963) werd op 12-jarige leeftijd door zijn vader aan het werk gezet in de havens van Rotterdam. Hier leerde hij al vroeg de harde kant van het leven kennen. Dit tekende hem en dat zie je terug in zijn werk; de schilder verbloemde de werkelijkheid van alledag niet, maar liet ook ellende en triestheid zien. Piet Wiegman was autodidact, maar met zijn kennis, levenservaring en natuurlijk talent, deed hij niet onder bij menig ander kunstenaar. Van meet af aan heeft hij een uitermate krachtige, zeer eigen stijl ontwikkeld. In zijn vrije uren was hij het liefst aan het schilderen en tekenen en liet zich inspireren door o.a. Paul Cézanne en Henri Le Fauconnier.

Matthieu Wiegman en de Bergense School
Matthieu (1886-1971) was de jongste en meest leergierige zoon van het gezin. Hij ging naar de Ambachtsschool in Alkmaar om te worden opgeleid tot huisschilder. Toen het gezin naar Amsterdam verhuisde kon hij aan het werk als decoratieschilder en schreef zich in bij de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Na deze opleiding trok Matthieu uit de stad weg en vestigde zich in het Noord-Hollandse dorpje Bergen. In deze periode trokken meer kunstenaars uit de stad om in Bergen, Schoorl en Groet te gaan schilderen. Deze groep schilders kwam tot een geheel nieuwe stijl: de Bergense School. Kenmerkend voor de Bergense School stijl zijn abstracte hoekige vlakken, grove penseelstreken en donkere tinten afgewisseld met felle kleuraccenten.

Na de kunstopleiding wisselde Matthieu Wiegman enige tijd tussen een licht en een donker kleurenpalet. Vanaf 1918-1919 werden zijn landschappen donkerder en werd het duidelijk hoe hij door de Bergense School was gevormd. Toch maakte hij gedurende zijn carrière geregeld gebruik van felle en lichte kleuren. De invloed van zijn grote voorganger Cézanne bleef zichtbaar in zijn schilderijen. De indrukwekkende bomen van het Berger bos en ‘t Oude Hof waren geliefde onderwerpen. Met zijn religieuze werken onderscheidde Matthieu zich van andere schilders.

Piet Wiegman, autodidact
In 1912 introduceerde Matthieu Wiegman schilderwerk van zijn broer Piet bij de kunstenaars Ed Gerdes en Gerrit van Blaaderen. Zij herkenden al snel zijn natuurtalent en boden hem een financiële toelage aan om zich aan zijn artistieke ontplooiing te wijden. In die jaren ontwikkelde Piet de kubistisch-expressionistische stijl. Met maar liefst 52 werken trad hij in 1917 voor het eerst naar buiten op een grote expositie van de Hollandse Kunstenaars Kring in het Stedelijk Museum Amsterdam. Ook broer Matthieu liet daar zeven werken zien. Verder waren de kunstenaars Else Berg, Arnout Colnot, Charley Toorop en Mommie Schwarz vertegenwoordigd.

Limburgs en mediterraan
De broers vinden hun inspiratie ook buiten Noord-Holland. Piet in het mooie Limburgse stadje Thorn, waar het nog eenvoudige leven en de heuvelachtige omgeving hem zeer boeide. Hier maakte Piet talloze mooie ‘plaatjes’ van de omgeving, de bewoners en boerderijdieren, doorgaans op doek en in forse formaten. De landen rond de Middellandse Zee of de weerbarstige Bretonse kust trokken Matthieu. De vormen van het Franse landschap pasten goed bij de stijl van de Bergense School. Wel werden zijn werken zonniger, losser geschilderd en minder zwaar van toon. Het was een zeer productieve tijd voor de kunstenaar en het afreizen naar Frankrijk en soms ook Spanje hield hij vol tot op hoge leeftijd.

De tentoonstelling in Stedelijk Museum Alkmaar nodigt uit om te kijken, te vergelijken en neemt u mee op reis door het leven van Piet en Matthieu Wiegman. Er is een korte documentairefilm te zien met o.a. een interview met de dochter van Piet Wiegman, mevrouw Doortje Haan-Wiegman. Renée Smithuis, samensteller tentoonstelling, heeft een publicatie over de gebroeders Wiegman geschreven. De tentoonstellingsteksten zijn tweetalig; Nederlands en Engels.

Activiteiten bij de tentoonstelling
Op aanvraag worden er rondleidingen door de tentoonstelling gegeven. Vanaf eind mei bieden wij schrijfworkshops aan, geïnspireerd op de tentoonstelling (28 mei, 12 juni, 18 juli en 16 augustus). Het volledige overzicht staat op www.stedelijkmuseumalkmaar.nl

Onze speciale dank aan de vele (particuliere) bruikleengevers, Renée Smithuis, de erven Wiegman, TAQA Cultuurfonds en Prins Bernhard Cultuurfonds. 

Stedelijk Museum Alkmaar, Canadaplein 1, 1811 KE Alkmaar, 072-5489789

museum@alkmaar.nl
www.stedelijkmuseumalkmaar.nl
www.facebook.com/stedelijkmuseumalkmaar.nl

Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 10 tot 17 uur
Gesloten op maandag en 30 april
Met Hemelvaart en Pinksteren zijn wij geopend!

Toegangsprijzen
Volwassenen € 8
65+ / CJP € 5
Jongeren t/m 18 jaar gratis
Museumkaart gratis
Vrienden van het museum gratis
Vereniging Rembrandt gratis

​9 oktober 2012

Ruim 5.500 bezoekers in vernieuwd museum

De presentaties Victorie! Het Beleg van Alkmaar in 1573 en De Gouden Eeuw van Alkmaar trokken op 6, 7 en 8 oktober al meer dan 5.500 bezoekers naar het vernieuwde Stedelijk Museum Alkmaar. Bezoekers waren onder de indruk van de ultramoderne uitstraling van de foyer, het Cultuurcafé en de nieuwe tentoonstellingszalen. Ook de pers was onder de indruk. Het Noordhollands Dagblad schreef over de Gouden Eeuwzaal: ‘Een juweel dat in deze regio zijn weerga niet kent’…‘Een grandioze artistieke erfenis’ en over het museum: ‘Noem het gerust een NoordHollandse schatkamer: Stedelijk Museum Alkmaar’. Dagblad Trouw berichtte over de Victoriezaal: ‘Passages uit het dagboek van Nanning van Foreest, films, schilderijen, brieven, kogels en een kanon uit 1570 maken er voor een breed publiek een spannende belevenis van.’

Bekende oud-Alkmaarders
Op 6 oktober beleefde Stedelijk Museum Alkmaar zijn officiële opening. Oud-Alkmaarder Karin Bloemen nam speciaal voor de heropening een eigen versie van het Alkmaarse Stedelied en een persoonlijke boodschap voor het museum op. Het lied werd door de 600 aanwezige genodigden uit volle borst meegezongen. Na een persoonlijke toespraak van Joost Zwagerman vuurden de burgemeester van Alkmaar, Piet Bruinooge, wethouder van Cultuur, Anjo van de Ven en de ambassadeur van Spanje, Mr. Javier Vallaure, een kanon af. Om aan iedereen met een luide knal duidelijk te maken: Stedelijk Museum Alkmaar is weer open!

Alkmaars Ontzet
Op 7 oktober kregen onder meer de Vrienden van het museum en leden van de 8 October Vereeniging 'Alkmaar Ontzet' een preview in het museum. Talenten van Artiance Centrum voor de Kunsten speelden prachtige harp- en pianomuziek. Een dag later was Stedelijk Museum Alkmaar ter gelegenheid van Alkmaars Ontzet voor iedereen gratis toegankelijk. De Spaanse soldaat, Trijn Rembrands en Nanning van Foreest waren speciaal voor deze gelegenheid in het museum aanwezig. Bijna 4.500 bezoekers maakten kennis met de nieuwe presentaties over het Beleg en de Gouden Eeuw van Alkmaar. Na hun bezoek aan deze tentoonstellingen zullen ze Alkmaars Ontzet vanaf volgend jaar waarschijnlijk met nog meer historisch bewustzijn vieren!

Nazitten in het Cultuurcafé
Nagenieten en napraten konden de bezoekers in het nieuwe Cultuurcafé. Onder het genot van een wijntje, Alkmaars biertje of heerlijke kop koffie met taart. Vitrines met objecten uit de collectie (een suikerwerk van Ringers, opgravingen van Archeologie en serviesgoed uit de collectie van het museum) kleedden het geheel aan. Liefhebbers van boeken, glaswerk of keramiek en mensen op zoek naar een leuk presentje struinden door de vernieuwde museumwinkel.

Noot voor de redactie: in het blok hiernaast kunt u inloggen en high res beeldmateriaal downloaden.

3 oktober 2011

Hare Majesteit de koningin onthulde op 8 oktober 2011 de gewelfschilderingen van Jacob Cornelisz van Oostsanen in de Grote Sint Laurenskerk Alkmaar. Na 8 jaar restauratie zijn de schilderingen weer te zien en voor de toekomst geconserveerd.

De restauratie, in opdracht van de Stichting Behoud monumentale kerken Alkmaar, is uitgevoerd door Willem Haakma Wagenaar en Edwin van den Brink vof. De Alkmaarse gewelfschilderingen behoren tot de belangrijkste van Nederland, maar hebben veel te lijden gehad van lekkage, verplaatsing en herstelwerkzaamheden. Het houten beschot van de schilderingen is hersteld, het vernis is verwijderd en de schilderingen zijn nu weer in volle glorie zichtbaar. De kleuren zijn in de 500 jaar geschiedenis wat vervaagd, maar Alkmaar heeft een van zijn grootste culturele schatten weer terug. Ook het Noordertransept is weer op zijn oorspronkelijke plaats te zien. Dit deel van de schildering, bestaande uit 14 vakken, was lange tijd onvindbaar, maar werd in 1999 door Willem Haakma Wagenaar herkend in het depot van het Rijksmuseum.

Tentoonstelling in 2014: Van Oostsanen (1470-1533)- de ware Jacob
Met de voltooiing van de restauratie van het monumentale Laatste Oordeel is de eerste stap tot herwaardering gezet. De restauratie was ook de aanleiding voor het Stedelijk Museum Alkmaar om een plan te ontwikkelen voor een grote overzichtstentoonstelling. Deze tentoonstelling komt in het voorjaar van 2014, en wordt gemaakt samen met het Amsterdam Museum en natuurlijk de Grote Sint Laurenskerk. Het prachtige en gevarieerde werk van deze nog onbekende, maar grote meester zal in alle glorie te zien zijn, in de kerk én in beide musea. Met belangrijke bruiklenen uit nationale en internationale musea en privéverzamelingen.

Lees hier het volledige bericht. In de bijlage (pdf.) treft u een uitgebreide informatiebrochure aan.

Foto's Laatste Oordeel © Van den Brink/Haakma Wagenaar, foto: Joop Elsinga.
De overige foto's van Jacob Cornelisz van Oostsanen zijn copyrightvrij.