Meester van het licht

Van 23 september 2017 t/m 21 januari 2018

Emanuel de Witte

Dit najaar zet Alkmaar een van de meest getalenteerde schilders uit de Gouden Eeuw in de schijnwerpers: Emanuel de Witte (1615/16-1692). Voor het eerst, want nooit eerder werd er een tentoonstelling enkel aan zijn werk gewijd, terwijl hij in de zeventiende eeuw een grote reputatie genoot als vernieuwend schilder, vooral van kerkinterieurs. Circa 400 jaar geleden zag Emanuel de Witte in Alkmaar het licht, dat hij als geen ander in de Gouden Eeuw wist vast te leggen.

Detail schilderij Emanuel de Witte, 'Interieur met vrouw die op virginaal speelt', collectie Boijmans van Beuningen, Rotterdam. Bovenaan ook van Boijmans van Beuningen, 'De Beurs van Amsterdam'
Detail schilderij Emanuel de Witte, 'Interieur met vrouw die op virginaal speelt', collectie Boijmans van Beuningen, Rotterdam. Bovenaan ook van Boijmans van Beuningen, 'De Beurs van Amsterdam'

Uniek signatuur
Emanuel de Witte werd, net als tijdgenoot Caesar van Everdingen, geboren in Alkmaar. Zijn opleiding kreeg hij in Delft bij de stilleven schilder Evert van Aelst (1602-1657). Als jonge schilder begon De Witte met een breed scala aan onderwerpen, waaronder Bijbelse en mythologische onderwerpen op klein formaat en portretten. Echt beroemd werd hij echter met zijn kerkinterieurs, waarin een opvallende werking van het licht zijn composities een uniek signatuur gaven.

Levendig en anekdotisch
Daarnaast had de eigenzinnige De Witte ook zo zijn een eigen kijk op perspectief: bij hem niet de gebruikelijke ruime blik door het kerkinterieur, maar eerder een uitsnede daarvan of beeld vanuit een heel beperkt gezichtsveld. Meer dan veel andere schilders in hetzelfde genre, worden de composities van De Witte bovendien bevolkt door mensen die zijn werken een levendig, soms zelfs anekdotisch karakter geven. Hij schilderde niet alleen protestantse – en katholieke  gebedshuizen, maar introduceerde ook het imposante interieur van de Portugese synagoge  te Amsterdam in de schilderkunst. Een tiental goedbevolkte marktscenes, havengezichten en een enkel portret completeren zijn oeuvre.

Kleurrijke levenswandel
Het beeld dat we van De Witte hebben, wordt vooral bepaald door verhalen in eigentijdse bronnen. Deze beschrijven de schilder -die een kleurrijke levenswandel en bepaald geen makkelijk karakter moet hebben gehad- met zoveel verve dat we toch een zeker beeld van hem krijgen. 

Te zien vanaf 23 september 2017

Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie / Concept en samenstelling  tentoonstelling Ruud Priem, hoofdconservator Hospitaalmuseum (Memlingmuseum), Musea Brugge

 

Samen naar het museum

Het museum is een fijne plek om samen te genieten van kunst, cultuur en historie. We helpen u graag om iemand uit te nodigen. Deel deze pagina via social media of kopieer de link om bijv. te delen via e-mail.