Victorie!

Vaste opstelling

Het Beleg van Alkmaar in 1573

Heel Nederland kent Leidens Ontzet, maar wie weet nog dat Alkmaar de eerste Nederlandse stad was die een Spaanse belegering tijdens de Tachtigjarige Oorlog weerstond? Deze mijlpaal in onze geschiedenis lijkt – onterecht – bij velen uit het geheugen verdwenen. Stedelijk Museum Alkmaar heeft hier verandering in gebracht. In de vaste opstelling: 'Victorie! Het Beleg van Alkmaar in 1573' maakt de bezoeker het Beleg van dag tot dag mee. De bloeiperiode die daarna inzette, komt aan bod in 'De Gouden Eeuw van Alkmaar'.

Schedel met kogelgat, opgegraven op de Paardemarkt in Alkmaar in 2010
Schedel met kogelgat, opgegraven op de Paardemarkt in Alkmaar in 2010

Van Alkmaar de Victorie
‘Van Alkmaar de Victorie’ luidt de uitdrukking. Alkmaar was de eerste Nederlandse stad die het machtige Spaanse leger tijdens de Tachtigjarige Oorlog wist te weerstaan. Na zeven lange weken van ontberingen in de drassige Hollandse grond staakten de Spanjaarden op 8 oktober 1573 definitief hun Beleg van Alkmaar. De overwinning gaf de Nederlandse opstandelingen moed; na Alkmaar weerstonden ook andere steden de Spaanse troepen, waaronder een jaar later Leiden. Alkmaars Ontzet luidde een reeks belangrijke historische gebeurtenissen in die uiteindelijk leidden tot het ontstaan van de onafhankelijke Republiek der Verenigde Nederlanden en de bloeiperiode van de Gouden Eeuw.

Beleg op Alkmaar

Provinciestad tegenover machtige Spaanse vijand 
Victorie! Het Beleg van Alkmaar in 1573 brengt de Spaanse belegering van dag tot dag in beeld aan de hand van het bewaard gebleven ooggetuigenverslag van stadspensionaris Nanning van Foreest. Bezoekers maken kennis met figuren als geus Jacob, katholieke boer Dirk, protestantse stedeling Cornelia en Spaanse soldaat Juan. Zij maken duidelijk voor welke keuzes en dilemma’s men stond. De bevolking van Alkmaar was niet onverdeeld: sluiten we ons aan bij de Opstand van Willem van Oranje of gehoorzamen we de Spaanse landsheer Filips? Passages uit het dagboek van Nanning van Foreest, theatrale visualisaties, schilderijen van het beleg, brieven, musketkogels, wapenuitrustingen en artillerie – waaronder een kanon uit ca. 1570 – geven een realistisch beeld van de strijd.

Victorie Onderzoek Boek
Informeer bij de balie naar het opdrachtenboekje bij de Victorie! Leuk voor alle jonge onderzoekers, speurneuzen en geschiedenisfreaks die denken al alles te weten over 8 oktober...... Het boekje kost 2 euro (leeftijd vanaf ongeveer 8 jaar).

Victorie Onderzoek Boek

De eerste fase van de modernisering (2012) van Stedelijk Museum Alkmaar is mede mogelijk gemaakt door de gemeente Alkmaar, 8 October Vereeniging 'Alkmaar Onzet', ABN AMRO, Stichting Vrienden en Schutters van Stedelijk Museum Alkmaar, Vereniging Rembrandt, VSBfonds, Mondriaan Fonds en diverse andere fondsen, sponsoren en donateurs.

Onderzoekboek Victorie

Met het Victorieboekje duik je in het hoofd van Dirk, Cornelia, Juan of Jacob en beleef je de strijd om Alkmaar in 1573. Een onderzoek alleen voor speurneuzen, dramaqueens en geschiedenisfreaks die alles willen weten over 8 oktober!

Bezoek deze activiteit

Belegstrijders

Een bijzonder onderdeel in de presentatie is te danken aan een grote opgraving in Alkmaar. Archeologen troffen in 2010 twee massagraven aan op de Paardenmarkt. De skeletten uit de graven zijn uitvoerig onderzocht door de Universiteit Leiden en het Nederlands Forensisch Instituut. En wat blijkt? Ze zijn afkomstig van belegstrijders.

Het Beleg van Alkmaar

Vrijend stelletje

De belegstukken zijn een feest om naar te kijken. Er gebeurt zo veel. Zie op dit detail het vrijende stelletje (linksonder) of de soldaat die heel nodig moet plassen (rechtsboven).

Detail kamp Spanjaarden

De collectie online

Ontdek het Beleg in de collectie online

Deze zaal is mede mogelijk gemaakt door:

Samen naar het museum

Het museum is een fijne plek om samen te genieten van kunst, cultuur en historie. We helpen u graag om iemand uit te nodigen. Deel deze pagina via social media of kopieer de link om bijv. te delen via e-mail.