Uit de collectie van Stedelijk Museum Alkmaar

Een vijftiende-eeuwse gewelfrozet uit de Grote Sint Laurenskerk is één van onze topstukken. Op het eerste gezicht een bescheiden museumvoorwerp, dat niet direct het predicaat ‘topstuk’ verdient. Maar wie nog eens goed kijkt, en het verhaal erover leest, weet wel beter. Schoonheid, zeggingskracht en historisch belang zitten soms in de kleinste details.

Flamboyant en welvarend
Plaats daar tegenover het fiere schuttersstuk van de belangrijkste zeventiende-eeuwse Alkmaarse schilder Caesar van Everdingen. Flamboyant en welvarend, zo poseren de veertien officieren van de Oude Schutterij, als vertegenwoordigers van de Alkmaarse Gouden Eeuw. Het zijn slechts twee voorbeelden die de verscheidenheid illustreren van een bijzondere en omvangrijke collectie van Stedelijk Museum Alkmaar.

Collectievorming
De collectie van Stedelijk Museum Alkmaar dankt zijn ontstaan aan het belangrijkste wapenfeit uit de stadsgeschiedenis: het Beleg van Alkmaar in 1573. Ter nagedachtenis aan de overwinning op de Spaanse troepen werd namelijk in 1861 de ‘8 Octobervereeniging Alkmaar Ontzet' opgericht. De leden legden zich toe op het verzamelen van voorwerpen en schilderijen die voor Alkmaar van historisch belang werden geacht. Die objecten liggen aan de basis van de huidige collectie. In 1871 was de verzameling zo gegroeid dat oprichting van een stadsmuseum noodzakelijk werd. Vier jaar later opende het Stedelijk Museum Alkmaar zijn deuren. Het was een van de eerste musea van Nederland en de trotse uiting van een zelfbewuste stad die haar roemrijke geschiedenis koesterde.

Bekijk een selectie uit onze topstukken hieronder of blader door de collectie online.

De ogen van Toorop Charley Toorop

De ogen van Toorop

Charley Toorop

Doordringende ogen zijn een handelsmerk van Charley Toorop. Ze maken haar vele portretten onmiskenbaar 'van haar'. Zelf had Toorop vinnige, donkere ogen die dwars door je heen priemden.

meer informatie
Scipio van Everdingen Zoon van Pieter van Everdingen en Aechje Claesdr Moer

Scipio van Everdingen

Zoon van Pieter van Everdingen en Aechje Claesdr Moer

Volgens overlevering is dit het portret van Schieppeja van Everdingen. Bedoeld wordt Scipio, de jongste broer van Caesar van Everdingen die dikwijls als schilder van dit stuk is genoemd.

meer informatie
Officieren en vaandeldragers Fiere mannen met sjerpen

Officieren en vaandeldragers

Fiere mannen met sjerpen

In het jaar waarin Caesar van Everdingen de Alkmaarse Jonge Schutterij portretteerde, 1657, werkte hij ook aan een groepsportret van de Oude Schutterij. Fier poseren de veertien mannen

meer informatie
Zilveren tabakspot Bijzonder Alkmaars zilver

Zilveren tabakspot

Bijzonder Alkmaars zilver

Stedelijk Museum Alkmaar heeft dankzij steun van de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Themafonds Zilver) en een particuliere bijdrage van een kunstliefhebber een bijzondere aankoop kunnen doen. Het betreft een tabakspot uit 1746 van de Alkmaarse zilversmid Willem Hoogland senior (1709-1797).

meer informatie
Gewelfsrozet kleermakersgilde Een vergulde schaar

Gewelfsrozet kleermakersgilde

Een vergulde schaar

De meeste mensen herkennen een grote schaar aan de gevel als aanduiding voor een winkel waar kledingreparaties plaatsvinden. Maar niet iedereen weet dat dit al in de Middeleeuwen een gangbaar

meer informatie
Een steenrijk echtpaar Top van de Alkmaarse elite

Een steenrijk echtpaar

Top van de Alkmaarse elite

Op maandag 25 maart 2013 keerden na een uitvoerige restauratie van twee jaar, twee meesterwerken van Maarten van Heemskerck (1498-1574) terug naar Stedelijk Museum Alkmaar.

meer informatie
Salomon van Ruysdael Van Ruysdael naar Alkmaar

Salomon van Ruysdael

Van Ruysdael naar Alkmaar

'Gezicht op de Grote of Sint-Laurenskerk van Alkmaar vanuit het noorden' van Salomon van Ruysdael. Dit prachtige werk uit 1644 werd eind 2016/begin 2017 verworven.

meer informatie
Jacob trekt bij Laban weg Het verhaal van Genesis 31

Jacob trekt bij Laban weg

Het verhaal van Genesis 31

In 2013 kon Stedelijk Museum Alkmaar en de gemeente Alkmaar het topstuk Jacob trekt bij Laban weg van Cornelis Buys aankopen. Dankzij grote steun van particuliere kunstliefhebbers, het VSBfon

meer informatie
De vier evangelisten Nieuwe aanwinst: vroeg werk van Caesar van Everdingen

De vier evangelisten

Nieuwe aanwinst: vroeg werk van Caesar van Everdingen

Stedelijk Museum Alkmaar heeft onlangs een set van vier beschilderde paneeltjes kunnen verwerven: voorstellingen van de evangelisten in grijstinten, gesigneerd door Caesar van Everdingen. Twee paneeltjes met daarop Lucas en Johannes werden geschonken door Kunsthandel P. de Boer, de andere twee paneeltjes met daarop Matteus en Marcus zijn door het museum aangekocht. Stedelijk Museum Alkmaar kan nu de ontwikkeling van de ‘meester van het vleiend penseel’ nog beter onderzoeken en presenteren.

meer informatie
Kunstkabinet met bloemmotieven Hofleverancier van Versailles

Kunstkabinet met bloemmotieven

Hofleverancier van Versailles

Met kerst 2014 ontving Stedelijk Museum Alkmaar een bijzonder geschenk: een indrukwekkend kunstkabinet uit ca. 1680 vervaardigd door Pierre Gole, hofleverancier van Zonnekoning Lodewijk XIV.

meer informatie