TE ZIEN

24 november 2018 t/m 12 mei 2019

Grondlegger van de Bergense School

Dit najaar staat Stedelijk Museum Alkmaar in het teken van moderne schilderkunst. Verzamelaar en voormalig kunsthandelaar Renée Smithuis heeft een bijzondere monografische tentoonstelling samengesteld over de grondlegger van de Bergense School: Piet van Wijngaerdt (1873-1964).

Detail, zelfportret van Piet van Wijngaerdt met palet, 1921, particuliere collectie
Detail, zelfportret van Piet van Wijngaerdt met palet, 1921, particuliere collectie

Piet van Wijngaerdt en Henri le Fauconnier
De Amsterdamse kunstenaar schilderde veel landschappen, daarnaast legde hij zich toe op grote, veelkleurige bloemstillevens en figuurstukken. Van groot belang voor de ontwikkeling van de Bergense School was Van Wijngaerdts ontmoeting met de Franse avant-gardistische kunstenaar Henri Le Fauconnier. Met hem richtte Van Wijngaerdt in 1916 de kunstenaarsvereniging Het Signaal op. Kort daarop verscheen het gelijknamige boek met als ondertitel Piet van Wijngaerdt over de nieuwe stroming in de hedendaagse schilderkunst. In dit boek zette Van Wijngaerdt zijn visie op de moderne schilderkunst uiteen.

Bergense School
De nieuwe kunst zou zich moeten onderscheiden door een grote mate van expressie, wat bereikt kon worden door een rijk spel van schaduwen en dissonanten, versterkte kleuren, lijnen en vlakken. Het doel was daarmee de zeggingskracht van het werk te verhogen, waarbij het onderwerp van ondergeschikt belang was. Met deze opvatting die van Wijngaerdt met veel vuur in kunstenaarskringen verkondigde, legde hij de basis voor het figuratieve, donkere expressionisme van de Bergense school.

't zal zo rond 1906 zijn geweest dat ik samen met Filarski aan de rand van Amsterdam zat te schilderen. Ineens stond een man achter ons, bekeek ons werk heel nauwkeurig en zei: ''Jongens je moet er wat mer vuur in doen". We keken verbaasd op en herkenden toen Piet van Wijngaerdt ... Voor ons was hij vanaf die tijd een soort van leermeester. Arnout Colnot

De tentoonstelling over Piet van Wijngaerdt is samengesteld door de grote kenner van de Bergense School: gastconservator Renée Smithuis. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus*, het eerste overzichtswerk over de invloedrijke kunstenaar.

* Op pagina 159 in de catalogus over Piet van Wijngaerdt, wordt per ongeluk De Moderne Kunstkring genoemd. Het betrof natuurlijk De Hollandsche Kunstenaarskring waarvan Piet van Wijngaerdt voorzitter was. De Moderne Kunstkring krijgt elders in de catalogus ruime aandacht. Renée Smithuis

 

Activiteiten

Deze tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door steun van De Gijselaar-Hintzenfonds, Vereniging Vrienden Nieuwe Kunst 1900 (VVNK), Jaap Harten Fonds, M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting, de Vrienden en Schutters en Kring Bergense School van Stedelijk Museum Alkmaar

Inlooprondleiding Piet van Wijngaerdt

Bij de tentoonstelling 'Piet van Wijngaerdt. Grondlegger van de Bergense School' kunt u elke zondagmiddag om 14.00 uur aanschuiven bij een gratis inlooprondleiding gegeven door één van onze ervaren gidsen. Een leuke en interessante manier om de tentoonstelling te bezoeken.

Bezoek deze activiteit

De schilder

Uit het familie-album

Uit het familie-album

 

De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van