Picasso in Holland
Les belles Hollandaises

ARCHIEF - In de zomer van 1905 verblijft de jonge Pablo Picasso enkele weken in Noord-Holland. Hoewel hij hier maar kort verbleef, is deze vakantie wel van betekenis geweest voor zijn kunstenaarschap. Van 7 juni tot en met 28 augustus 2016 laat Stedelijk Museum Alkmaar de werken zien die Picasso tijdens zijn verblijf in Nederland vervaardigde. Niet eerder werden de beroemde schilderijen ‘La belle Hollandaise’ uit Australië en ‘Les trois Hollandaises’ uit Parijs herenigd.

Exotische wereld en boerenmeisjes
Pablo Picasso (1881-1973) woont nog maar een paar jaar in Parijs als hij in 1905 de grote stad voor het Noord-Hollandse platteland verruilt. In Parijs, waar de jonge Picasso een atelier deelde met diverse Nederlandse kunstenaars, had hij de Nederlandse cabaretier, autocoureur en journalist Tom Schilperoort leren kennen. Die nodigde hem uit om bij hem en zijn vriendin Nelly te komen logeren in hun vakantiehuis in Schoorl. Vanuit Schoorl en Schoorldam maakt hij uitstapjes naar Alkmaar en Hoorn. Hij bezoekt de kaasmarkt, bestudeert windmolens en legt die ‘exotische wereld’ vast in zijn schetsboeken. Van de boerenmeisjes maakt hij gouaches.

© Succession Picasso 2016, Pablo Picasso, La belle Hollandaise, 1905 / Collectie Queensland Art Gallery, Brisbane

Kleine tentoonstelling over een groot meester
De tentoonstelling Picasso in Holland bevat enkele unieke buitenlandse bruiklenen en zelden getoond documentair materiaal. Naast ‘La belle Hollandaise’ en ‘Les trois Hollandaises’ zijn twee schetsboeken uit de collectie van Musée Picasso uit Parijs te zien. De 23-jarige Picasso portretteert de lokale bevolking, bordeelbezoekers, maar ook stolpboerderijen, molens en de historische binnensteden van Hoorn en Alkmaar. Voor de schilderijen trekt hij zich terug in zijn kamer langs het Noordhollands Kanaal. Dat water schildert hij ook op ‘Les trois Hollandaises’. De stolpboerderij op de achtergrond is typerend voor de streek. Dat geldt ook voor het West-Friese mutsje op het hoofd van het boerenmeisje op ‘La belle Hollandaise’.

Voorstudies
Ook werkt hij aan zijn Parijse werk. Zijn dagboeken bevatten minstens vijftien studies voor de ‘Bruiloft van Pierrette’ (1905) en hij experimenteert met de achtergrond van de ‘Familie van Saltimbanques’ (1905). Terug in Parijs schildert Pablo Picasso achter de acrobaten een soort woestijn, geïnspireerd op de Schoorlse duinen. De afstand tot Parijs -al is het maar een paar weken- zorgt ervoor dat Picasso zijn stijl kan ontwikkelen.

Houten stoeltje
Niet eerder lukte het een Nederlands museum om de zeldzame kunstobjecten van de Hollandse werken van Picasso bij elkaar te brengen. Aanleiding is een recente schenking: de houten stoel waarop de Spaanse meester volgens overlevering zat te werken in Café 'Hollands Welvaren’ (nu het 'Wapen van Schoorl'). Doodgewoon en heel bijzonder dankzij de wereldberoemde gebruiker.

Boek en documentaire
Bij de tentoonstelling is een boek over Picasso in Holland verschenen met bijdragen van o.a. Picasso-expert Marilyn McCully en historicus Gerrit Valk. Journalist Chris Houtman maakte een korte documentaire over Picasso’s Hollandse zomer die te zien is tijdens de tentoonstelling. Het boek is verkrijgbaar in de Museumwinkel.

Meer over Picasso in Holland

De tentoonstelling is georganiseerd in samenwerking met het Regionaal Archief Alkmaar. De tentoonstelling kwam mede tot stand dankzij: Het Mondriaanfonds, Victoriefonds Alkmaar, Gemeente Alkmaar, Regionaal Archief Alkmaar, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (Ministerie van OC&W), Stichting Gifted Art, Historische Vereniging Alkmaar, De Hooge Waerder Accountants.