Een heel gewoon gezin

Jozef werpt een vertederde blik op het kind, dat evenals zijn moeder blij glimlacht naar een punt buiten het schilderij. Alleen de brede lichtstraal, die uit de hemel lijkt te komen, en die Jezus duidelijk als hoofdpersoon benadrukt, doet vermoeden dat hier iets bijzonders aan de hand is.

Van de straat
Eigenlijk een heel gewoon gezin, dat Gerard van Honthorst hier schilderde. Maria en Jozef zien eruit als echte mensen, getekend door het leven en met herkenbare emoties. Die manier van voorstellen had Van Honthorst leren kennen tijdens zijn verblijf in Italië, ergens tussen 1610 en 1620. Daar schilderde Michelangelo da Caravaggio religieuze onderwerpen met modellen 'van de straat'. Gewone mensen, die hij met al hun onvolmaaktheden als heiligen liet poseren.

Licht
Ook paste Carvaggio voor die tijd ongekende lichteffecten toe. Te midden van zijn figuurgroepen plaatste hij kaarsen of ontzichtbare lichtbronnen, waarvan het schijnsel de silhouetten donker deed afsteken. Zo'n nachteffect heeft Van Honthorst ook in deze Heilige Familie toegepast. Behalve dieptewerking krijgt het schilderij hierdoor een intense, mysterieuze sfeer, die ons het gevoel geeft getuige te zijn van een bijzondere gebeurtenis.

Momenteel wordt dit schilderij gerestaureerd. Vanaf 8 oktober 2012 is het werk te zien in onze zaal 'De Gouden Eeuw van Alkmaar'.

Gerard van Honthorst (1592-1656)
Olieverf op doek (167,5 x130 cm)