​Een nostalgische spiegel - gezicht op de adbij van Egmond

De schilderkunst uit de zeventiende eeuw heeft de naam een spiegel te zijn van het dagelijks leven. Tafereeltjes van gewone mensen in hun alledaagse omgeving kwamen in de plaats van de verheven Middeleeuwse heiligenvoorstellingen. Maar pas op: niet alles is wat het lijkt.

Ruïnes
Deze paneeltjes stellen de zaken mooier voor dan ze op dat moment waren. In de periode waarin de paneeltjes werden geschilderd, waren zowel het kasteel als de abdij (hier weergegeven) tot ruïnes vervallen. Dat we beide gebouwen op de schilderijen nog in vol ornaat kunnen bewonderen, komt omdat de paneeltjes niet naar werkelijkheid zijn geschilderd. Nicolaes Jacobsz van der Heck gebruikte als voorbeeld twee schilderijen van de Zuid-Nederlandse Gilles de Saen. Deze had het kasteel en de abdij rond 1600 op deze wijze afgebeeld, hoewel ook toen slechts ruïnes te zien waren.

De abdij van Egmond
De abdij hier op het paneel te zien, bestond in ongeschonden toestand uit een grote kloosterkerk met spitse torens, omringd door gebouwen met trapgevels.

Door wie De Saen zich op zijn beurt heeft laten inspireren is niet bekend. In elk geval moet de onbekende kunstenaar zijn werk hebben gedaan vóór 1574. In dat jaar werden beide gebouwen (het kasteel en de abdij) gecontroleerd gesloopt en onbewoonbaar gemaakt, om te voorkomen dat het bolwerken van de Spanjaarden zouden worden.

Gezicht op de abdij van Egmond
Nicolaes Jacobsz van der Heck
Olieverf op paneel (32,6 x 73,7 cm)