Tussen Alkmaar en Heiloo ligt het landgoed Nijenburg.
Het werd begin achttiende eeuw aangelegd door de familie Van Egmond van de Nijenburg, maar kwam in 1742 als erfenis in handen van de familie Van Foreest.

Beide geslachten waren zeer invloedrijk: ze leverden vele lokale en landelijke bestuurders. Zij lieten zichzelf en hun gezinsleden graag portretteren. Zo ontstond er door de eeuwen heen een belangrijke portrettencollectie, met werk van toonaangevende schilders als Nicolaes Eliasz Pickenoy, Jan de Baen, Nicolaas Verkolje en Jan Adam Kruseman.

De afgelopen twee jaar is hard gewerkt aan de restauratie van de 50 schilderijen en de bijbehorende lijsten. Voor het eerst wordt nu de gehele portrettencollectie getoond, met alle in oude luister herstelde topstukken. Bij de prachtige schilderijen zijn in de tentoonstelling ook nooit eerder getoonde objecten uit familiebezit, foto's, prenten en archivalia te zien. Daarnaast wordt aandacht besteed aan landgoed Nijenburg.

Ontmoet de Alkmaarse en Hoornse Foreesten en leer het leven op Nijenburg kennen!

Ontmoet de Alkmaarse en Hoornse Foreesten en leer het leven op Nijenburg kennen!

Bijzondere familieverhalen

Dikke Kees en Dooie Dirkie

Dirk - gedoopt op 18 september 1785 en overleden op 29 november 1785 - was het eerste zoontje van Cornelis van Foreest en Jeannette Agnes van Delen. Cornelis maakte naam als strijdbaar Patriot en staat bekend als ‘Dikke Kees’. Het portret van zijn eersteling, gemaakt door een lokale meester, werd op Nijenburg ‘dooie Dirkie’ genoemd.

Lady Chatterley van West-Friesland

In 1775 zorgt Agatha van Foreest voor een schandaal, door met haar koetsier Jan Schenk te trouwen. Ze is dan al jaren weduwe: haar eerste echtgenoot, achterneef Joan van Foreest, is in 1766 overleden. Agatha’s nieuwe liefde is dus geen buitenechtelijke. Maar, Jan is wel jong, van eenvoudige komaf en rooms-katholiek. Maar Agatha zet door en huwt haar geliefde op haar buitenhuis in de Beemster.

Dat brengt boze tongen in beweging. Een van de weinigen die hiervoor waardering kan opbrengen, is schrijfster Betje Wolff: ‘Wat is dat eene heldin! Zij durft gelukkig zijn’. Het standsverschil tussen Agatha en Jan vormt de overeenkomst tussen hun geschiedenis en D.H. Lawrences roman Lady Chatterley’s lover uit 1928. Daaraan is Agatha’s hedendaagse bijnaam ontleend.

Schaakstukken

In de jaren tachtig en negentig van de 19de eeuw winnen Dirk van Foreest en zijn jongere broer Arnold enkele malen de Nederlandse schaakkampioenschappen. Dirk zou iets sterker zijn dan Arnold, maar treedt eind jaren tachtig terug vanwege zijn drukke dokterspraktijk. Arnold wordt in de schakerswereld alom geroemd, om zijn grote schaakkracht, maar ook om zijn duidelijke liefde voor het spel en zijn sportieve, hartelijke opstelling.

Het schaken zit duidelijk in de Foreestengenen: ook hedendaagse zeer jonge telgen behoren tot de Nederlandse top.

De schilders

Veel toonaangevende schilders portretteerden de leden van de familie Van Foreest. Zo zijn er portretten van de laat 16de-eeuwse meester Aert Pietersz en is de 17de eeuw vertegenwoordigd met schilders als Jacob Waben, Nicolaes Eliasz Pickenoy en Adriaan Hanneman. Hoogtepunten uit de 17de eeuw zijn de drie portretten geschilderd door de befaamde portrettist Jan de Baen. Ook in de 18de eeuw lieten telgen van de familie zich op doek vereeuwigen. De portretten geschilderd door Nicolaas Verkolje zijn kenmerkend. Het Rijksmuseum Twenthe toont momenteel een grote overzichtstentoonstelling van het werk van Verkolje, bekend om zijn 'fluwelen' schildershand. Met zijn leerling Jan Maurits Quinkhart behoorde hij tot de meest gezochte portrettisten van zijn tijd. Johan Heinrich Neuman en Jan Adam Kruseman portretteerden Foreesten in de 19de eeuw. Vooral de portretten die Kruseman maakte van Cornelis van Foreest en zijn echtgenote zijn van een grote schoonheid.

En meer

• Documentairefilm
  In de tentoonstelling is een documentairefilm te zien over de laatste bewoonster van Nijenburg: Elisabeth Snethlage-van Foreest (1920-2007).

• Vereniging Hendrick de Keyser rondt deze zomer de grootscheepse renovatie van het huis en koetshuis af, www.hendrickdekeyser.nl

• Vereniging Natuurmonumenten is bezig met een herstelplan voor de omliggende tuinen en het parkbos, www.natuurmonumenten.nl

• Historische Vereniging Oud Heiloo heeft gedurende de tentoonstelling een aanvullende expositie ingericht in de Oudheidkamer in Heiloo: 'Welkom op Nijenburg!'. Deze tentoonstelling biedt een verrassend beeld van en een interessante inkijk in het interieur van het huis Nijenburg in de periode 1920-2007. Te zien vanaf 12 april.
  Kijk voor openingstijden op www.oudheiloo.nl

• Pictura Imaginis heeft enkele jaren geleden een 3d-opname door het huis gemaakt. Benieuwd? Ga vanaf 1 april naar www.nijenburgvanbinnen.nl en loop zelf door Nijenburg. De film is ook te zien in de expositie 'Welkom op Nijenburg'.